Oszustwa przy zakupie auta używanego – jak je rozpoznać
Rynek samochodów używanych w Polsce należy do największych w Europie. Obrót importowanymi pojazdami z zachodu kontynentu otwiera pole do różnego rodzaju manipulacji. Poniżej opisano główne kategorie nadużyć i metody ich weryfikacji.
Cofnięty licznik (rollback)
Cofanie licznika to manipulacja, w której wskazanie licznika pojazdu jest zmniejszane elektronicznie lub mechanicznie w celu zawyżenia wartości rynkowej pojazdu.
Jak wykryć
- Porównaj przebiegi z kolejnych przeglądów technicznych w CEPiK (historiapojazdu.gov.pl).
- Porównaj przebieg z naklejkami serwisowymi na słupkach, wymienionymi elementami (opony, klocki hamulcowe, rozrząd) i stopniem zużycia pedałów i kierownicy.
- Sprawdź historię w europejskiej bazie (np. AutoDNA), gdzie mogą być widoczne dane z zagranicznych stacji kontroli.
Cofnięty licznik a prawo
Cofnięcie drogomierza lub manipulowanie jego wskazaniem jest przestępstwem określonym w art. 306a Kodeksu karnego (przepis obowiązuje od 2019 r.). Grozi za to grzywna, ograniczenie lub pozbawienie wolności do 5 lat.
„Scalak" – pojazd złożony z kilku wraków
Tak zwany scalak to pojazd zbudowany z dwóch lub więcej uszkodzonych samochodów tej samej marki i modelu. Numer VIN pochodzi od jednego z nich (zazwyczaj od pojazdu z mniejszymi uszkodzeniami formalnymi), a karoseria lub mechanika – od innego.
Jak wykryć
- Sprawdź zgodność numeru VIN na tabliczce, w dokumentach, na szybach (oznaczenia laserowe VIN są trudne do sfałszowania) i na podwoziu.
- Zleć oględziny pojazdowi firmie zajmującej się inspekcją – nierówne spoiny blacharskie, nieoryginalne kleje i ścierność lakieru mogą wskazywać na sklejenie z kilku pojazdów.
„Zatopiak" – pojazd po powodzi
Auta zalane podczas powodzi wyglądają po osuszeniu i praniu tapicerek zewnętrznie dobrze, ale niosą długoterminowe ryzyko awarii elektryki i elektroniki.
Jak wykryć
- Obejrzyj skrzynkę bezpiecznikową – zardzewiałe styki i zacieki na bezpiecznikach są niepokojącym sygnałem.
- Sprawdź pod dywanikami i klapą wlewu zbiornika paliwa – błoto i osady są trudne do całkowitego usunięcia.
- Sprawdź historię ubezpieczeniową w bazie AutoDNA lub Carfax – pojazdy zalane w zachodniej Europie często mają odnotowane szkody całkowite.
Przerobiony lub sfałszowany numer VIN
Przerobienie lub wybicie zastępczego numeru VIN to najpoważniejsza forma fałszerstwa. Może dotyczyć pojazdów skradzionych, na których próbuje się ukryć tożsamość.
Jak wykryć
- Sprawdź w bazie skradzionych pojazdów (opcja dostępna w CEPiK i historiapojazdu.gov.pl).
- Porównaj numery VIN we wszystkich lokalizacjach pojazdu – oryginalne znaki wybijane przez producenta mają charakterystyczną głębokość i krojem odróżniają się od wybicia wtórnego.
- Zwróć uwagę na ślady szlifowania lub spawania w okolicach tabliczki znamionowej.
Lista kontrolna przed zakupem auta używanego
- Sprawdź VIN w historiapojazdu.gov.pl i porównaj przebiegi z przeglądów.
- Sprawdź VIN w europejskiej bazie (AutoDNA lub Carfax).
- Porównaj numer VIN na tabliczce, szybach i dokumentach.
- Zleć niezależną inspekcję mechaniczną.
- Sprawdź stan prawny w rejestrze zastawów rejestrowych.